Συμμετοχή στην εκδήλωση Άξιον Εστί

ΤΟ ΚΘΒΕ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ»
 
Οδυσσέα Ελύτη - Μίκη Θεοδωράκη
ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ
 
 Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων
21 Σεπτέμβριου 2019
 
 
Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος συμμετέχει στη συναυλία που διοργανώνει η  Ιερά Μητρόπολις Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, στις 21 Σεπτεμβρίου, με το εμβληματικό  έργο των  Μίκη Θεοδωράκη - Οδυσσέα Ελύτη «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ». Συμπράττουν η  Μικτή Χορωδία Νέων Αγ. Ιωάννου του Χρυσόστομου Θεσσαλονίκης και η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης υπό τη  διεύθυνση του αρχιμουσικού Κωνσταντίνου Δημηνάκη. Ερμηνεύουν ο Γιάννης Κότσιρας και ο Ανδρέας Ζένιος. Αφηγητής ο ηθοποιός  Βασίλης Σπυρόπουλος, με την ευγενική υποστήριξη του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος.
 

Ο Οδυσσέας Ελύτης για το Άξιον Εστί
«…Η παραμονή μου στην Ευρώπη με έκανε να βλέπω πιο καθαρά το δράμα του τόπου μας. Εκεί αναπηδούσε πιο ανάγλυφο το άδικο που κατάτρεχε τον ποιητή. Σιγά-σιγά αυτά τα δύο ταυτίστηκαν μέσα μου. Το επαναλαμβάνω, μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά έβλεπα καθαρά ότι η μοίρα της Ελλάδας ανάμεσα στα άλλα έθνη ήταν ότι και η μοίρα του ποιητή ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους – και βέβαια εννοώ τους ανθρώπους του χρήματος και της εξουσίας. Αυτό ήταν ο πρώτος σπινθήρας, ήταν το πρώτο εύρημα. Και η ανάγκη που ένιωθα για μια δέηση, μου ‘δωσε ένα δεύτερο εύρημα. Να δώσω, δηλαδή, σ’ αυτή τη διαμαρτυρία μου για το άδικο τη μορφή μιας εκκλησιαστικής λειτουργίας. Κι έτσι γεννήθηκε το «Άξιον Εστί»…».(1959)
 
 
Ο Μίκης Θεοδωράκης για το Άξιον Εστί
«…κάποιο μεσημέρι, στο όρθιο του Λουμίδη, μπροστά στο «Παλλάς», εκεί που έπινε τον μοναδικό καφέ εσπρέσο η αθηναϊκή ιντελιγκέντσια, Σεπτέμβριο νομίζω του ΄60, με πλησίασε ο Οδυσσέας Ελύτης. Αφού μου μίλησε για το πόσο εκτιμά την προσπάθειά μου και πόσο αγάπησε τον ΕΠΙΤΑΦΙΟ, πρόσθεσε:Τελείωσα το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, το έργο της ζωής μου, νομίζω. Θα ΄θελα να σας το έστελνα κάπου, γιατί κάτι μου λέει ότι θα σας εμπνεύσει…Αφού τον ευχαρίστησα, έγραψα τη διεύθυνσή μου στο Παρίσι και του την έδωσα .Δεν πέρασε μήνας κι ο παριζιάνος ταχυδρόμος άφησε στο θυρωρείο το φρεσκοτυπωμένο βιβλίο του Ελύτη. Αφού το ρούφηξα μονομιάς, απ΄ την πρώτη ως την τελευταία λέξη, βάλθηκα να το μελοποιήσω. Ίσως στην αρχή να είχα την πρόθεση να μην αφήσω απέξω κανένα στίχο… Μετά συνειδητοποίηση που η σύνθεση που θα προέκυπτε, θα είχε σίγουρα διάρκεια δεκάδων ωρών. Εξάλλου στίχοι όπως το ΕΝΑ ΤΟ ΧΕΛΙΔΟΝΙ, ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΑΙΜΑΤΑ, ΑΝΟΙΓΩ ΤΟ ΣΤΟΜΑ ΜΟΥ, ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΗΛΙΕ ΝΟΗΤΕ, ΝΑΟΙ ΣΤΟ ΣΧΗΜΑ Τ΄ΟΥΡΑΝΟΥ… με τράβηξαν σα μαγνήτες. Τους μελοποίησα αμέσως κι άρχισα πάλι να τους τραγουδώ προς μεγάλη χαρά της μικρής Μαργαρίτας και απελπίζοντας τη Μυρτώ μέσα σε κείνο το μικροσκοπικό δωμάτιο, στο οποίο έπρεπε να τα κάνουμε όλα [….]  Λίγο λίγο η μορφή της νέας μου σύνθεσης άρχισε να ξεκαθαρίζει στο μυαλό μου. Πρέπει να είχα δύο πρότυπα : Το ένα ήταν τα ορατόρια του Μπαχ. Εκεί που έχουμε τις άριες, τα ρετσιτατίβα και τα κοράλ. Το άλλο ήταν η λειτουργία, όπου έχουμε τις ψαλμωδίες των ιερέων, την ανάγνωση των Ευαγγελίων και τα τροπάρια του δεξιού και του αριστερού ψάλτη. Τρία βασικά στοιχεία και στις δύο περιπτώσεις. Αυτά υπήρχαν στο ποίημα του Ελύτη. Έπρεπε τώρα η τελική επιλογή μου να επεκταθεί σε όλο το έργο, ώστε να μη χαθεί η ενότητά του και να μην προδοθεί ο στόχος του ποιητή : Η ΓΕΝΕΣΙΣ, ΤΑ ΠΑΘΗ και ΤΟ ΔΟΞΑΣΤΙΚΟΝ θα έπρεπε να αντιπροσωπεύονται αναλογικά έτσι ώστε να μη χαλάσει η ισορροπία του έργου».
 
Ο διευθυντής της Χορωδίας Νέων του Αγ Ιωάννου του Χρυσόστομου Θεσσαλονίκης,  καθ. θεολογίας  ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης..
«Το «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» δεν είναι απλά ένα μεγάλο έργο. Είναι μια κεντρική αρτηρία του πολιτισμού μας, του ελληνικού μα και του παγκόσμιου. Σάρκα από τη σάρκα μας, που κάνει τα έσχατα να εισβάλουν στην ιστορία και να δίνουν διαστάσεις ρεαλισμού στο όνειρο. Με μεγάλη χαρά και ενθουσιασμό φτάσαμε και αυτή τη φορά στην ανάγνωσή του, σαν προσκυνητές σε τόπο ιερό».
 
 
Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Θεσσαλονίκης
Η Σ.Ο.Δ.Θ. ιδρύθηκε το 1987. Πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής της ορχήστρας διετέλεσε ο Κοσμάς Γαλιλαίας. Την καλλιτεχνική διεύθυνση και τον συντονισμό της ορχήστρας ανέλαβαν στη συνέχεια οι αρχιμουσικοί Δημήτρης Αγραφιώτης και Βύρων Φιδετζής και ο τσελίστας Χρήστος Γρίμπας. Αποτελείται από καταξιωμένους μουσικούς και συμμετέχει δυναμικά στα μουσικά δρώμενα της πόλης με εκπαιδευτικές συναυλίες,  διεθνείς διαγωνισμούς, συμπαραγωγές με άλλους φορείς και ορχήστρες, σε φεστιβάλ, με συναυλίες σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Σε όλα αυτά τα χρόνια της λειτουργίας της, είχε τη χαρά και την τιμή να φιλοξενήσει μεγάλους σολίστες και μαέστρους όπως οι: Δ. Σγούρος, Γ. Δεμερτζής, Λ. Καβάκος, Μ. Τιρίμος, Γ. Βακαρέλης, Γ. Λαζαρίδης, Σ. Κατσαρής, V. Repin, I. Oistrach κ. ά. Έχει εμφανιστεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο Θέατρο Λυκαβηττού, καθώς και σε πολλές πόλεις στην Ελλάδα (Βέροια, Λάρισα, Νάουσα, Μεσολόγγι, Δράμα, Ηγουμενίτσα, Καβάλα, Σέρρες, Βόλο, Πρέβεζα, Καστοριά, Κέρκυρα κ.ά.) και στο εξωτερικό, όπως στο Αρχαίο Θέατρο της Εφέσου και στην Κύπρο. Έχει συμπράξει σε πολλές παραστάσεις όπερας και μπαλέτου. Έχει ηχογραφήσει τιςΤέσσερις Εποχέςτου A. Vivaldi με σολίστ τον Λ. Καβάκο και μαέστρο τον Κοσμά Γαλιλαία και την Δημιουργίατου J. Haydn υπό την διεύθυνση του Βύρωνα Φιδετζή το 2000. Από το 2001 μέχρι και σήμερα την θέση του μόνιμου αρχιμουσικού έχει ο Χάρης Ηλιάδης. Τον καλλιτεχνικό συντονισμό της ορχήστρας έχει αναλάβει από τον Απρίλιο του 2018 η αρχιμουσικός Λίζα Ξανθοπούλου.
Χορωδία Νέων Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου Θεσσαλονίκης
Η Χορωδία Νέων Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1991 από τον παν. Αρχ. π. Δαβίδ Τζιουμάκα, νυν Μητροπολίτη Γρεβενών, και τον σημερινό μαέστρο Χρυσόστομο Σταμούλη. Στόχος  είναι η συμμετοχή της στη Θεία Λειτουργία, την οποία η χορωδία ψάλλει κάθε δεύτερη Κυριακή στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου Προδρόμου (Παπάφειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης). Παράλληλα, ασχολείται με ρεπερτόριο κυρίως  έντεχνης και παραδοσιακής ελληνικής μουσικής. Σκοπός της είναι η προώθηση της ελληνικής μουσικής (Βυζαντινής – Δημοτικής – Σύγχρονης) στη χορωδιακή πράξη και η ανάδειξη της πολιτιστικής υπόστασης της ορθόδοξης εκκλησίας. Στο ιστορικό της έχει  πλήθος συναυλιών τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας (Αθήνα, Αλεξανδρούπολη, Χανιά, Αργοστόλι, Βέροια, Καλλιθέα Χαλκιδικής, Άφυτο Χαλκιδικής, Κιλκίς, Κοζάνη, Ληξούρι, Μυτιλήνη, Ξάνθη, Φλώρινα, Φέρρες  κ.ά.) με αφιερώματα στον Στ. Κουγιουμτζή, στον Απ. Καλδάρα  στον Μ. Τόκα κ.ά. Συνεργάστηκε με τους συνθέτες Στ. Κουγιουμτζή , Γ. Μαρκόπουλο, Ν. Κηπουργό, Δ. Σαββόπουλο, Ν.Ξυδάκηκαι τους τραγουδιστές Γ. Νταλάρα, Μ. Μητσιά, Κ. Μακεδόνα, Δ. Μπάση, Γ. Ανδρεάτο, Χ. Γαργανουράκη, Λ. Καλημέρη, Μ. Κανά, Αν. Καρακότα, Π. Θεοχαρίδη, Μ. Χατζημανώλη, Μ. Παπαζήση, Δ. Κεχαγιά, κ.ά. Στο εξωτερικό η Χορωδία έχει δώσει συναυλίες στην Κωνσταντινούπολη σε πόλεις της Γερμανίας, στην Κύπρο, στην Ελβετία, στην Γαλλία και στην Αυστρία.
 
Κωνσταντίνος Δημηνάκης
Αρχιμουσικός
Γεννήθηκε το 1984 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε πιάνο και μουσική θεωρία στο Νέο Ωδείο Θεσσαλονίκης και πιάνο με τη Δόμνα Ευνουχίδου στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Το 2007, με υποτροφία της Ακαδημίας Αθηνών, μετοίκησε στην Αυστρία για μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Βιέννης. Εκεί σπούδασε διεύθυνση ορχήστρας με τον αρχιμουσικό ΟύροςΛάγιοβιτς, καθώς επίσης διεύθυνση χορωδίας και συνοδεία. Διετέλεσε αρχιμουσικός της Ορχήστρας Δωματίου «Ορφέας» της Βιέννης. Παρακολούθησε σεμινάρια διεύθυνσης των Μέτα, Ρατλ, Χάρντινγκ και Μέττερς. Έχει διευθύνει σημαντικές αυστριακές ορχήστρες, όπως: Συμφωνική Ορχήστρα Ραδιοφωνίας και Ορχήστρα Δωματίου Βιέννης, Ορχήστρα Δωματίου Γκρατς, Ορχήστρα PreArte Πανεπιστημίου Βιέννης. Συνέπραξε επίσης με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα Ρζέζοφ (Πολωνία), την Κρατική Ορχήστρα Κύπρου, την Ορχήστρα των Χρωμάτων, την Ορχήστρα Πλοέστι Ρουμανίας και τη Δημοτική Ορχήστρα Αθηνών. Έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις στον Β΄ Διεθνή Διαγωνισμό Αρχιμουσικών (Βάιτς Αυστρίας, 2η θέση), καθώς και στους διαγωνισμούς του Βασιλικού Κολλεγίου Μουσικής Μάντσεστερ (2013) και «Δημήτρης Μητρόπουλος» (Αθήνα, 2010). Το 2012 επιλέχθηκε από τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου μεταξύ είκοσι ταλαντούχων νέων αρχιμουσικών της Ευρώπης. Στην ΕΛΣ διηύθυνε την παράσταση της όπερας Η σταχτοπούτα [Lacenerentola] (Ολύμπια, 2013-14)
 
Πληροφορίες συναυλίας
Συντελεστές
Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Θεσσαλονίκης
Διεύθυνση ορχήστρας Κωνσταντίνος Δημηνάκης
Μικτή Χορωδία ΝεώνΑγ Ιωάννου του Χρυσόστομου Θεσσαλονίκης
Διεύθυνση,διδασκαλίαΧρυσόστομοςΣταμούλης
Τραγουδούν: Γιάννης Κότσιρας,  Ανδρέας Ζένιος
Αφηγητής: Βασίλης Σπυρόπουλος
Μπουζούκι: Ηλίας Βελλής, Χρήστος Τσαϊρίδης
Κιθάρα: Μάριος Μακρής
Σαντούρι: Βαγγέλης Πασχαλίδης
Πιάνο: Βαλέρια Χαριτίδου
Ήχος, φως : Q SOUND & LIGHT
Ηχολήπτης: Δημήτρης Μπουρμπούλης
 
Διοργάνωση Ιερά Μητρόπολις Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου
 
Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων (Καβάλα)
Σάββατο 21 Σεπτέμβριου στις 21:00
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ